250x250

21 Gru

Zaburzenia psychiczne bohaterów

Nie każda opisywana przez nas postać musi być całkowicie „normalna”. Tak naprawdę każdy człowiek posiada mniejsze lub większe zaburzenia psychiczne, tym bardziej tworzeni bohaterowie nie muszą być 100% wzorowi. Jakie zatem zaburzenia można wykorzystać w utworze?

Depresja

Depresja to choroba (uznana przez WHO), o której teoretycznie coraz więcej się mówi, ale nie do końca rozumie. Zaburzenia psychiczne mogą mieć bowiem różną formę – depresja też nie jest jednorodna. Istnieje wiele jej typów, np. sezonowa, dwubiegunowa czy też przewlekła. Jeśli chcemy stworzyć bohatera, który boryka się z „klasyczną” depresją, możemy to zrobić na kilka sposobów. Przede wszystkim warto podjąć decyzję, czy po postaci będzie widać jego problem, czy też będzie ona stosowała różne maski (np. bycia cynicznym), aby swój stan zamaskować. Dobrze jest także stworzyć historię, która doprowadziła do takiego, a nie innego stanu rzeczy. Czy to trauma z dzieciństwa, tragedia w życiu dorosłym czy też problemy z narkotykami, alkoholem lub innymi używkami? Mając podstawę legendy danego bohatera, można kreować ciąg dalszy jego historii. A przede wszystkim podjąć decyzję, czy ma się ona zakończyć pozytywnie czy negatywnie.

Autyzm

Spektrum autyzmu wciąż budzi wiele kontrowersji. Nie do końca są znane jego przyczyny, stopnie nasilenia również są rozmaite. ASD charakteryzuje się m.in. poważnymi trudnościami w relacjach i komunikacji społecznej oraz ograniczonymi, mocno powtarzalnymi zachowaniami. Często występuje nadmierna reakcja na bodźce zewnętrzne, np. hałas uliczny wywołuje napad złości. Jak stworzyć takiego bohatera? Przede wszystkim należy dość mocno zagłębić się w szczegóły dotyczące tego zaburzenia i jego odmian. Czy nasza postać jest dzieckiem z autyzmem wczesnodziecięcym czy może osobą dorosłą dotkniętą zespołem Aspergera? To ma wpływ nie tylko na dalsze zachowanie bohatera, ale także na kształt powieści. Warto też się zastanowić, czy taka postać ma odgrywać jedną z główniejszych ról, czy być jedynie epizodem. Przy kreowaniu bohatera warto skupić się przede wszystkim na zewnętrznych oznakach tego zaburzenia, tj. właśnie automatyzmie w zachowaniach, łatwym zapamiętywaniu, ograniczonej mimice, pewnym oderwaniu od rzeczywistości.

Antyspołeczne zaburzenie osobowości

Te zaburzenia psychiczne są bardziej znane pod swoimi zwyczajowymi nazwami, czyli psychopatia i socjopatia. W skrócie są to zaburzenia wynikające z trwałego wzorca łamania norm społecznych oraz praw jednostek. Psychopaci i socjopaci często wykazują się wyjątkowo niską empatią, są impulsywni, nie wykazują się odpowiedzialnością oraz mają skłonności do patologicznego kłamstwa. Osoby dotknięte tymi zaburzeniami często popadają w konflikt z prawem. Psychopaci i socjopaci całkowicie lekceważą uczucia innych, nie potrafią nawiązywać jakichkolwiek relacji, nie są zdolni do odczuwania poczucia winy, często nie troszczą się o bezpieczeństwo (ani swoje, ani nikogo z otoczenia). Zazwyczaj są egocentrykami, jeśli nawet tworzą jakieś związki, są one głównie nastawione na osiągniecie konkretnego celu. Jak widać, można na tej podstawie stworzyć idealną postać przestępcy w thrillerze, horrorze lub powieści kryminalnej.

Zaburzenie dysocjacyjne tożsamości

Czyli potocznie mówiąc: rozdwojenie jaźni. Motyw ten został wykorzystany m.in. w książce i filmie „Fight club” czy też według niektórych w „Doktor Jekyll i Mr Hyde”. Jak sama nazwa wskazuje, to zaburzenie psychiczne polega na występowaniu u jednej osoby minimum dwóch osobowości. Co ciekawe, często poszczególne części osobowości nie wiedzą o sobie wzajemnie. Każda część jaźni ma swoje cechy, odrębną tożsamość a nawet wspomnienia. Nierzadko zdarza się także, iż każda posiada odrębną płeć, ostrość wzroku, iloraz inteligencji czy nawet odmienne preferencje seksualne lub schorzenia. To schorzenie jest wciąż nie do końca zbadane i budzi wiele pytań. Zakłada się, iż jego główną przyczyną jest bardzo silna trauma z dzieciństwa, związana albo ze śmiercią, albo seksualnością. Osobowość mnoga to doskonały materiał na książkę, co już pokazał Palahniuk. Nie jest to łatwe do ugryzienia bez posądzenia o plagiat „Podziemnego kręgu”, jednak nie niemożliwe. Rozdwojenie jaźni nie musi bowiem dotyczyć głównego bohatera, równie dobrze możemy je wykorzystać w powieści kryminalnej przy kreowaniu postaci przestępcy.