250x250

22 Sie

Jak tworzyć lepsze dialogi?

Niezależnie od tego czy tworzysz opowiadania, powieści, nowele czy epopeje, ważne jest, aby bohaterowie ze sobą rozmawiali. To dodaje naturalności historii i, co najważniejsze, dobrze napisany dialog potrafi być kluczowy dla toczącej się fabuły. W jaki sposób udoskonalić swój warsztat tworzenia dialogów?

Co wyraża dialog?

Dialog w powieści, opowiadaniu czy jakimkolwiek utworze literackim nie jest tylko zapchajdziurą. Wręcz przeciwnie – to on potrafi popchnąć akcję do przodu. Ale to nie jedyna jego funkcja. Dzięki dialogom jesteśmy w stanie poznać bliżej bohaterów. Nie tylko poprzez sposób ich wypowiadania się czy mowę ciała. To także znakomite narzędzie, aby pokazać, jakie mniemanie o sobie posiadają nasi bohaterowie. Jak? Wystarczy, że ich wzajemne odpowiedzi będą miały ukryty kontekst – każda postać powinna odpowiadać na to, co jej się wydaje, że druga osoba myśli. Tworzenie prostego dialogu, w którym obie strony mówią dokładnie to, co zamierzały i idealnie się rozumieją, jest bezcelowe. One niczego nie wnoszą do fabuły i równie dobrze taką scenę można opisać przy pomocy mowy zależnej. Dlatego pobaw się w psychologa i pokaż, czy Twój bohater ma niską czy wysoką samoocenę. Czy uważa, że wszystko co jest do niego mówione, zawiera w sobie krytykę lub podtekst do tego, czym się zajmuje? A może wręcz przeciwnie – uważa, że wszyscy go podziwiają i patrzą jak w obrazek? To wszystko warto wykorzystać!

 

Treściwie i na temat

Czy spotykając się ze znajomymi, opowiadasz i w szczegółach wszystko, to, co chcesz im przekazać, wyjaśniając jak pastuch krowie na rowie, po kolei swoje myśli i plany? Oczywiście, że nie. Dlatego tworząc dialog warto mieć na uwadze fakt, iż nie można w nim zawrzeć wszystkiego, co chcemy przekazać czytelnikowi. Dobry dialog jest krótki i konkretny. Intryguje, dodaje pikanterii, trochę wyjaśnia lub wręcz przeciwnie – wprowadza zamęt w dotychczasowych zachowaniach bohaterów. Co więcej – stopień zawartych informacji w wypowiedziach bohaterów może świadczyć o ich zażyłości. Tak jak w realnym życiu – im z kimś więcej przebywamy, tym mniej trzeba mówić i więcej rzeczy zostawia się w domyśle. Z kolei obcym osobom nie udziela się zbyt szczegółowych informacji na temat swojego życia – wyłącznie odpowiadamy konkretnie na pytania. Całość należy wyważyć i przede wszystkim – zestawić z realnym życiem, jednak bez popadania w przesadę. Zbytnia realność doprowadzi do tego, że dialog będzie nieczytelny, czasem zbyt prosty i w zasadzie nie wprowadzi nic nowego do akcji.

 

Podteksty i niedopowiedzenia

Rozmawiając ze znajomymi sporo rzeczy pozostawiamy w domyśle. Zakładamy, że znają oni kontekst naszej wypowiedzi. Podobny zabieg warto zastosować w książce. W ten sposób wskażemy na większą zażyłość między bohaterami a jednocześnie zaintrygujemy czytelnika. Jak to zrobić w sposób naturalny, aby nie popaść w przesadę? To proste. Wystarczy najpierw napisać pełen dialog, jaki mamy w planie umieścić w historii. A następnie kasujemy z niego wszystkie te informacje, których odbiorca jest w stanie się domyślić. Warto w ten sposób budować dialogi dwuznaczne – wówczas wyprowadzimy czytelnika w pole, sugerując mu konkretną ścieżkę fabularną, kiedy sami podążymy tą mniej oczywistą a również wynikającą z dialogu. Cały urok polega na tym, iż podteksty i niedopowiedzenia tworzą dodatkową otoczkę tajemnicy wokół bohaterów, co zawsze intryguje odbiorców.

 

Potok słów

Piszesz dialog i piszesz, i w zasadzie końca nie widzisz? Urwij go w tym momencie i przeczytaj od początku. Jeśli czujesz, że bohaterowie za bardzo odbiegli od tematu i, co gorsza, mówią tak naprawdę o niczym – wykasuj wszystko, co nie ma znaczenia dla akcji. To takie proste! Każdy kto choć raz zmierzył się z pisaniem dialogów wie doskonale, że łatwo jest tutaj popłynąć i poddać się słowotokowi bohaterów.  Najlepszym lekarstwem na tego typu bolączkę jest nic innego jak sprawne wykorzystanie klawisza „delete”. Warto pamiętać o tym, iż każdy dialog powinien być na konkretny temat i w jakiś sposób prowadzić akcję do przodu. W sytuacji, gdy tak się nie dzieje, a sama rozmowa między bohaterami miała jedynie rozciągnąć akcję w czasie, lepiej jest ją całkowicie usunąć. Co prawda czytelnicy uwielbiają dialogi, ale nie lubią marnowania ich cennego czasu. Dlatego jeśli nie wiesz po co bohaterowie wdali się w rozmowę – zakończ ją czym prędzej i przerób tak, by miała swój sens!