250x250

29 Cze

Polityka – czy to dobry temat na książkę?

Bez względu na popieraną opcję czy też poglądy, polityka zawsze wzbudza wiele emocji. Nawet jeśli staramy się w nią głębiej nie angażować, dotyka każdego z nas. Dlatego nic dziwnego, że część pisarzy bierze ją na warsztat jako temat powieści. Jednak czy to jest dobry wybór, szczególnie dla początkującego twórcy? Oto, z jakimi wyzwaniami wiąże się wybranie polityki na główną oś fabuły.

Fikcja czy literatura faktu?

Nawet jeśli z założenia nie planujemy stworzyć reportażu tudzież historii opartej na faktach, wprowadzając elementy polityki do swojej powieści, możemy ostatecznie doprowadzić do zatarcia granicy między fikcją a realnością. Dzieje się tak głównie z tego powodu, iż najłatwiej jest opisywać bieżące i toczące się wokół nas wydarzenia, nierzadko przemycając nie tylko własne poglądy, ale także fakty z codzienności. To z kolei jest niebezpieczne – przypadkiem możemy zostać oskarżeni o krytykę którejś z opcji i otrzymać łatkę sprzymierzeńca drugiego obozu, nawet jeśli tak naprawdę jesteśmy apolityczni. Warto zatem na początku zadecydować, czy chcemy stworzyć reportaż (wówczas trzymajmy się faktów – zadbajmy o wiarygodne źródła, rozmawiajmy z wiarygodnymi informatorami, badajmy wątki), czy też jedynie beletrystyczną historię (wówczas starajmy się ograniczać wplatanie faktów do minimum).

Historia czy teraźniejszość?

Polityka to temat rzeka, dlatego warto też zastanowić się nad tym, jakim okresem chcemy się zająć w utworze. Opisujemy współczesność czy jakiś element mniej lub bardziej chlubnej historii? Decydując się na pierwszą opcję warto również doprecyzować okres. W końcu współczesność to pojęcie względne a i obecnie sytuacja w Polsce i na świecie dynamicznie się zmienia. W przypadku wydarzeń historycznych jest odrobinę łatwiej – nadano tamtym wydarzeniom już pewne ramy czasowe, uległy zaksięgowaniu i oznaczeniu. Jednak dobrze jest dookreślić okres: nie wystarczy wybrać ogólnie PRLu. Chcemy opisywać historię z czasów budowania socjaldemokracji w Polsce, odwilż czy też może czas strajków? Każdy z tych etapów wyróżniał się nie tylko innym podejściem rządzących, ale także zupełnie innymi nastrojami w społeczeństwie.

Konkretne wydarzenia czy główna idea?

O polityce można pisać rozmaicie. Można, wzorem Orwella i Huxleya jedynie opisać różne oblicza terroru i trzymania społeczeństwa w garści, a można też bazować na faktycznych wydarzeniach i je opisać z zupełnie innej perspektywy. W pierwszym przypadku ważne jest, aby odpowiednio zbudować całą otoczkę, jaka wiąże się z reżimem autorytarnym. Tak, aby czytelnik jednocześnie wiedział, iż to fikcja, z drugiej strony umiał odnaleźć odpowiednie elementy układanki i zrozumieć, że to nie jest wyłącznie wyobraźnia autora, lecz świat, w którym być może się żyje. W drugim przypadku istotna jest doskonała znajomość wybranych przez nas wydarzeń. Jakakolwiek luka, niezgodność ze znanymi ogólnie faktami (choć można je w swoim utworze zinterpretować zupełnie odmiennie) będzie pożywką dla krytyków. A i sami czytelnicy nie będą zachwyceni wyraźnymi nieścisłościami między książką a rzeczywistością.

Rządzący czy społeczeństwo?

W przypadku tematów politycznych stajemy również przed dylematem z czyjej perspektywy opisać wydarzenia. Rządzących czy też obywateli? W obu wariantach pojawiają się dodatkowe aspekty – jeśli rządzący, to z perspektywy osoby zapatrzonej w system, czy też wręcz przeciwnie – cichego wroga, który chce się sprzeciwić idei? A w społeczeństwie – czy opisujemy ruch oporu czy też raczej wiernych wyznawców danych poglądów? Wbrew pozorom te dylematy dotyczą nie tylko utworów, w których chcemy opisać wojnę czy strajki, lecz również i naszą rzeczywistość. Każdy bowiem ustrój, władza posiada zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników, którzy chcą ją zwalczyć. Jeśli zdecydujemy się na opis z perspektywy rządzących, niestety będzie to wymagało od nas ciut większego wysiłku w postaci researchu. Niezależnie czy opieramy się na faktach czy jedynie inspirujemy się jakąś ideologią, konieczne jest dokładnie przestudiowanie informacji na temat ustroju, zachowań społecznych, decyzji politycznych. Warto sięgnąć także po podręczniki z zakresu politologii, by móc w jak najbardziej rzeczowy sposób przedstawić funkcjonowanie władzy w wybranym systemie.