250x250

03 Paź

Pięć sposobów na zszokowanie czytelnika

Autorzy powieści mają gigantyczną władzę. Nie tylko kreują całkowicie nową rzeczywistość, lecz również są w stanie manipulować emocjami czytelnika. Po co? Aby wzbudzić jego ciekawość, doprowadzić do łez lub po prostu – zatrzymać dłużej przy naszej historii. Warto w tym miejscu kierować się zasadą, że tylko nudne książki nie szokują odbiorcy. Jak zatem wywołać szok u czytelnika?

 

Moralne dylematy

Tworząc historię o dobrym bohaterze, który zawsze ratuje koty, pomaga staruszkom przejść przez ulicę oraz zawsze myje ręce przed posiłkiem, musimy liczyć się z tym, że czytelnik się nim znudzi. Powód jest prosty – tak idealni ludzie zwyczajnie nie istnieją. Nawet w bajkach dla dzieci bohaterowie rzadko są jednoznacznie dobrzy. Jak zatem upiec dwie pieczenie na jednym ogniu, czyli zszokować czytelnika oraz pokazać rysę na idealnym bohaterze? Wystarczy postawić go przed poważnym dylematem moralnym. I to nie oczywistym, w którym jak zawsze wybierze to, co słuszne. Co jeśli obie decyzje będą złe a on zdecyduje się wyjątkowo na tę gorszą? Wówczas uzyskamy nasz wymarzony efekt. Czytelnik, chcąc pojąć postawę bohatera, będzie czytał dalej. Warto tutaj pamiętać o tym, by umieścić stosowne wyjaśnienie pod koniec powieści. W ten sposób zaspokoimy ciekawość odbiorcy, nie tracąc ani grama na rosnącym cały czas napięciu.

 

Śmierć postaci

Mówi się, że śmierć to jedna z tych rzeczy, która jest nieunikniona. I choć jest to prawda, w książkach nie zawsze się ona pojawia. Najczęściej, jeśli już, to dotyczy postaci dalszoplanowych, które odgrywały pewne role w historii, lecz nie były najważniejsze. A co, jeśli uśmiercisz którąś z postaci drugoplanowych lub…samego głównego bohatera? Wówczas czytelnik z całą pewnością będzie zdumiony a Ty jednocześnie zyskasz ciekawy punkt kulminacyjny. Oczywiście śmierć nie musi być całkowita. Może być pozorowana lub odwracalna – wszystko zależy od tego, czy daną postać chcemy jeszcze dalej wykorzystać w historii. Jedno jest pewne – powinna być nagła i nieoczekiwana. Tylko wtedy uda Ci się osiągnąć wymarzony efekt!

 

Odwrócenie biegunów

Dobry, prawy bohater, który walczy ze złem znienacka okazuje się wtyką mafii – taki zwrot akcji z pewnością przyprawi Twoich czytelników o wypieki. Odwrócenie biegunów to jedna z prostszych a zarazem efektywniejszych metod zaskoczenia odbiorcy. Co więcej – prawie zawsze gwarantuje „powracalność”, czyli to, że czytelnik przeczyta naszą książkę więcej niż jeden raz. Po co? By sprawdzić, czy na wcześniejszych stronach były przesłanki co do tego wydarzenia. Oczywiście zmiana biegunów nie musi następować z dobra na zło, choć bez wątpienia jest to najbardziej efektowne. Bandzior, który znienacka okazuje się być miły i potulny nie wzbudza takich emocji, a wręcz jest łatwy do przewidzenia.

 

Zbrodnia

Nawet w najjaśniejszym świetle można dostrzec cień. Tak samo jest w historiach, które skupiają się na walce dobra ze złem. W wersji dla dzieci są to oczywiście uproszczone opowieści, w których rzadko pojawiają się większe roszady. Jednak w powieściach dla młodzieży i dorosłych warto się już nieco zabawić i pokazać, że nawet osoby walczące po stronie „dobra” mają czasem krew na rękach. Oczywiście popełnienie zbrodni przez głównego lub drugoplanowego bohatera nie powinno polegać na zabiciu z zimną krwią. Wręcz przeciwnie – zazwyczaj będzie się to wiązało z nieszczęśliwym wypadkiem, po którym postać długo nie będzie się mogła pozbierać. Jednak sama scena zabijania – z pewnością przyprawi o ciarki niejednego czytelnika!

 

Tragiczny przełom

Zaskoczenie można wywołać także pomniejszymi epizodami, które nie będą aż tak bardzo ingerowały w akcję. Są to momenty przełomowe, takie jak wieść o poważnej chorobie, groźny wypadek czy informacja, której bohater się nie spodziewa, a która zaważy na jego dalszych decyzjach. Takie tragiczne przełomy są proste do wplecenia i w prosty sposób rozbudowują historię. Warto ich jednak nie nadużywać – nadmiar wrażeń doprowadzi do tego, że czytelnik zwyczajnie poczuje się zmęczony a sama powieść przestanie być wiarygodna.