250x250

19 Lip

Cykl życia w utworach literackich

Rodzimy się  i umieramy – każdy z nas jest świadom tego cyklu życia, w ciągu którego spotykamy się z rozmaitymi okolicznościami. A skoro my to przeżywamy, to i bohaterowie powinni doświadczyć chociaż kilku z podstawowych uroczystości, które uświetniają ważne chwile w życiu. Jak to opisać, by nie wyszło sztucznie lub pompatycznie?

Narodziny

Motyw narodzin jest trudny. Jest to poniekąd temat tabu w naszym społeczeństwie – o ile ciąża to okres pełen radości i cudowności, to już poród i pierwsze tygodnie z dzieckiem nie są już tak gloryfikowane. Dlatego w powieści bardzo ważne jest wyważenie – zbyt duża szczegółowość w opisie porodu lub zbytnie jego wygładzenie sprawi, że całość będzie brzmieć komicznie lub prześmiewczo. Idealnym rozwiązaniem jest skupienie się na emocjach i to w dodatku nie rodzącej, lecz otoczenia. Ekscytacja, bezsilność, chęć pomocy, słabość, nie wiara, radość, smutek, strach – mamy tutaj do wyboru całkiem sporą paletę emocji, dzięki którym bez trudu zdołamy opisać to, co się dzieje w trakcie narodzin. Drugą kwestią jest to, by nie opisywać widoków, lecz raczej dźwięki – krzyki, rozkazy lekarzy i położnych, aparatury. W ten sposób cała scena nabierze dynamizmu a przy okazji nie będzie jedynie wewnętrznym monologiem. No i co najważniejsze – dziecko. Warto je opisać. Są tutaj dwie szkoły – pierwsza to patetyczne stwierdzenia, w stylu: „najpiękniejsze na świecie” lub brutalnie szczera: „zakrwawiony kosmita”. Obie są poprawne i nie muszą wpisywać się w szerszą konwencję.

 

Ukończenie szkoły i wejście w dorosłość

W różnych kulturach inaczej się to świętuje – u nas głównie celebrowane jest zdobycie matury. W Stanach Zjednoczonych – ukończenie college’u. Niezależnie od tego, jaki krąg kulturowy wybierzesz, istotne jest, aby odpowiednio uczcić dwa istotne wydarzenia: ukończenie szkoły i, co za tym idzie, faktyczne wejście w dorosłość. Nie jest to zbyt huczne – zazwyczaj wystarczy opis przyjęcia na cześć absolwenta. Ważne jednak, aby zaznaczyć dalszy ciąg – jego pierwsze „poważne” problemy, takie jak szukanie mieszkania, pracy czy zmaganie się z trudnymi sytuacjami jak załatwianie czegoś w urzędzie. Bez zaznaczenia takich perypetii samo ukończenie szkoły tak naprawdę będzie jedynie nic nie znaczącym opisem.

 

Narzeczeństwo i ślub

Kolejny ważny etap w życiu człowieka. W dodatku dość długi – okres przygotowań sprawia, iż stanowi to nie tylko ciekawą formę ubarwienia wydarzeń, lecz również stworzenie z tego głównego motywu. Perypetie związane z organizacją wesela to coś, co może posłużyć jako temat niejednej powieści. Nie musi to być romans – taki motyw to również podstawa dramatu. W jaki sposób? Wystarczy cały okres przygotowań wpleść w tragiczne wydarzenia lub nałożyć odpowiedni kontekst, by czytelnik zamiast wyobrażać sobie szczęśliwych narzeczonych, współczuł głównym bohaterom. To zresztą tylko jedna z opcji – druga to wplecie samego ślubu jako elementu wzbogacającego akcję. To częsty zabieg w powieściach, gdzie opisuje się inną kulturę – zmyśloną lub rzeczywistą – i w ten sposób ukazuje jej specyficzne zwyczaje. Jest to szczególnie istotne, jeśli tworzysz powieść fantasy i chcesz czytelnikom przybliżyć zachowania i ceremoniały bohaterów.

 

Śmierć i pogrzeb

Nie da się ukryć – każdy z nas prędzej lub później zmierzy się ze śmiercią kogoś bliskiego. Co za tym idzie – również i bohaterowie naszych utworów powinni to przeżyć. To temat równie trudny – niektórzy autorzy ograniczają się wyłącznie do sceny pogrzebu, inni – cofają się do momentu śmierci. Nie jest to łatwe i znów warto skupić się na otoczeniu. Ból, rozpacz a może odrętwienie? Każdy sposób na opisanie takich przeżyć jest dobry. W przypadku sceny pogrzebu – dobrze jest skupić się na przebiegu ceremonii. Tym, jak się zachowuje rodzina, jak wygląda otoczenie oraz jaką rolę odgrywał zmarły w danej społeczności. Co istotne – rzadko kiedy można spotkać pogrzeby szarych ludzi w książkach. Z reguły opisy dotyczą postaci kluczowych, które są znane szerszemu gronu. Warto o tym pamiętać przy samodzielnym tworzeniu takiej sceny.